22 Temmuz 2018 Pazar

0312 416 63 17

MAKALELER

Temel Olarak Alışverişte Dikkat Edilecek İlkeler

Bilinçli bir tüketici ihtiyaçlarını dengeli bir şekilde gidermeli ve akılcı bir harcama yapmalıdır. Bilinçli bir alışveriş, daha iyi bir yaşam için ihtiyaç duyulan yüksek kalitedeki mal ve hizmetleri düşük fiyata satın alarak, para, zaman, enerji v.b. kaynaklardan en üst düzeyde yarar sağlamaktır.

Bilinçli Alışveriş;

ü  Alışverişin planlanması,

ü  Alışverişin yapılması ve

ü Yapılan alışverişin değerlendirilmesi olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilen bir faaliyettir.

Alışveriş Öncesinde İzlenmesi Gereken Adımlar 

  • Genel aile yaşantısı ve aile üyeleriyle ilgili ihtiyaçların ayrı ayrı listesi çıkarılıp, ihtiyaçlar önem derecelerine göre sıraya konulmalı, gelir ve mevcut olanaklar dikkate alınarak aralarından bir seçim yapılmalıdır. Çünkü belli bir dönemde mevcut gelirin tüm istek ve ihtiyaçları karşılaması mümkün değildir.
  • Sahip olunan mevcut mallar gözden geçirilerek kullanılma durumları ve miktarları tespit edilir. Böylece ihtiyaç duyulan maldan ne ölçüde veya miktarda ve hangi kalitede satın almanın uygun olacağı belirlenerek bir liste hazırlanır.
  • Alışveriş listesi malların miktarlarının yanı sıra malların çeşitlerine göre gruplandırılarak yapılırsa daha iyi sonuç alınır.Böylelikle bir defada aynı gruptan her şeyi satın almak mümkün olur.
  • Alışveriş listesi önemli ihtiyaçların unutulmasını ve ihtiyaç dışı satın almayı engeller. Neye, ne kadar para ayrıldığının kesin olarak bilinmesini sağlar.
  • Alışveriş öncesi satın alınacak malla ilgili iyi bir piyasa araştırması yapılmalıdır. Satın alınacak malın kullanım yerine göre; kalite-fiyat karşılaştırması yapılmalı, yeni çıkan marka ve modeller araştırılmalı, kullanım ve bakım özellikleri ve ödeme şekli konusunda bilgi edinilmelidir.
  • Bilinçli bir satın almada, ihtiyaçları karşılamada kullanılabilecek para miktarının alışveriş öncesi belirlenmesi gerekir. İhtiyaçlar için harcanabilecek para miktarının belirlenmesinde en güvenilir yol iyi bir harcama planının (bütçe) yapılmasıdır. Şüphesiz harcama planı geliri artırmaz ancak sınırlı gelirle, sınırsız istek ve ihtiyaçların daha iyi karşılanmasını, mevcut harcamaları kontrol ederek tasarruf sağlamayı, düşünmeden satın alma ve satın alma baskılarına daha fazla karşı koymayı, gereksiz harcamaların önceden görülüp düzeltilmesini sağlar.
  • Alışverişte bilgi, davranış ve zaman da para kadar önemli bir unsurdur. Bu nedenle satın alınacak malların kalitesi, fiyatı, ne zaman alınırsa uygun olacağı hakkında bilgi edinirseniz ve dikkatli olursanız alışveriş sonucu daha memnuniyet verici olacaktır.
  • Alışverişe ayrılan zaman, alınacak mal ve hizmet ile özeliklerini iyi incelemeye yeterli olmalıdır. En uygun zaman belirlenmeli, alışveriş yerlerinin tenha olduğu gün ve saatler seçilmelidir.

Alışveriş Sırasında İzlenmesi Gereken Adımlar

  • Alışveriş sırasında uyanık ve bilinçli hareket edilmelidir. Plan dışı harcama yapmamak için alışverişe yorgun ve aç çıkılmamalıdır.
  • Satın alınacak mallardan beklenen yarar ve hizmet daima akılda tutulmalıdır. Alınması planlanan mallar ve miktarlar dışında alışveriş yapılmamalıdır.
  • Satıcının veya birlikte alışverişe çıkılan kişiler varsa, bunların sözleri temkinle karşılanmalı ve daha önceden hazırlanan alışveriş listesine bağlı kalınmalıdır.
  • Alışveriş için uygun ölçülerde kalite ve çeşitte mal bulunduran, etiketleri ve malların teşhir şekli satın almaya yardımcı olan mağazaları seçmeye özen gösterilmelidir.
  • Malın fiyatı ve kalitesi değişik yerlerden araştırılmadan satın alınmamalıdır.
  • Fiyatı uygun olan mallar arasından; Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzu, garanti belgesi, bilgi veren etiket veya standarda (TSE)uygunluk markası olanlar tercih edilmelidir. Garanti belgesinin neleri içerdiği incelenmelidir.
  • Tartı ve ölçü araçlarının doğru kullanılmasına dikkat edilmelidir.                    
  • Satın alınacak olan malların etiketleri mutlaka okunmalı,her malın etiketindeki net ağırlığa dikkat edilmeli, üretim ve son kullanma tarihlerine bakılmalı,birim-ağırlık-fiyat karşılaştırması yaparak en ekonomik olanı satın alınmalıdır.
  • Malları satın almada kullanılan ödeme şekillerinin fayda ve sakıncaları düşünülmeli, peşin ödeme yapılmalı, taksitle satın almanın ek masraflar yüklediği unutulmamalıdır. Malın üstünde yazan fiyatın dışında nakliye ya da servis ücreti adı altında ek bir ödeme yapılıp yapılmayacağı araştırılmalıdır.
  • Mal ve hizmetleri teslim almadan önce peşin ödeme yapmamalı ve satın alınan her malın satış belgesi mutlaka istenmelidir.
  • Alışveriş esnasında alınan peşin ödeme, fatura, nakliye makbuzu, satış fişi, taksit ödeme belgesi v.b. gibi belgeler saklanmalıdır.
  • Her türlü mal ve hizmetle ilgili satış sözleşmesinin ince ve küçük yazılmış bölümleri mutlaka iyice okunmalı ve sonra imzalanmalıdır. Yasal terimlerin anlamını öğrenmeden sözleşme imzalanmamalıdır. Vadesinden önce yapılan ödemelerde faiz indirimi istenmelidir.
  • İndirimli satışların çekiciliğine kapılarak gerekli olmayan veya daha az kullanılacak mallar satın alınmamalıdır. İndirimli satışlarda malın modelinin eski, serisi bitmiş veya bozuk olabileceği unutulmamalıdır.
  • Taksitli satışlarda, satış sözleşmesi, taksit koşulları, ödeme vadeleri ve diğer yükümlülükleri çok dikkatli incelenmelidir.
  • Kapıdan alışverişlerde mal kontrol edilmeden teslim alınmamalı, senetler teslimattan sonra imzalanmalı, teslim tarihine dikkat edilmeli ve bu tür satışlarda tüketiciler yedi günlük tecrübe ve muayene süresi hakkına sahip olduklarını unutmamalıdırlar.

Satın alma sonrası, satın almadan sağlanacak yararı artırmak için tüketici kendisine bazı sorular sorarak gerçekçi bir değerlendirme yapmalıdır. Şöyle ki;

  • Satın alınacak mal ya da hizmete gerçekten ihtiyaç var mıydı?
  • Düşünülen ihtiyaca hizmet etti mi?
  • İstek ve ihtiyaçlar yeterli ölçüde giderilebildi mi?
  • İhtiyaca en uygun kalite seçilebildi mi?
  • Malın satın alınmasında kullanılabilecek tüm bilgilerden yararlanıldı mı?
  • Satın alınan malın kullanımı ve bakımı istenen şekilde gerçekleşebiliyor mu?
  • Kişisel ve piyasa imkanları göz önüne alınarak satın alma için en uygun zaman seçilebildi mi?

            Eğer belirtilen bu soruların cevabı’’ EVET’’ise satın alma en uygun biçimde gerçekleştirilmiş demektir.

Alışveriş Sonrasında İzlenmesi Gereken Adımlar

vSatın alınan malın kullanım ve bakım kılavuzları dikkatlice okunmalı ve aynen uygulanmalıdır.

vSatın alınan malın arızalanması durumunda öncelikle yetkili servise başvurulmalıdır.

vSatın alınan malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda ilgili yerlere başvurmalı ve yasal haklarınızı kullanmalısınız.

Bilinçli bir tüketici satın aldığı mal ve hizmetlerle ilgili olumsuz gelişmelerle karşılaştığında yasal hakkını aramalıdır.