23 Haziran 2018 Cumartesi

0312 416 63 17

MAKALELER

Bilinçli Otomobil Satın Alma ve Kullanma

Otomobil satın almak çok önemli, büyük ve çok yönlü ekonomik bir karardır. Özellikle son yıllarda bu konuda karar vermek de çok zordur. Çünkü bütün modeller ve markalar birbirine çok fazla benzemektedir. Günümüzde otomobil denince fiyat, statü, model, marka vb. çok fazla seçeneğe sahibiz Ülkemiz koşullarında her türlü zevk, tercih ve bütçeye uygun otomobil bulmak mümkündür.  Otomobil, aile ve birey yaşamında konuttan sonra belki de en önemli harcama kalemini oluşturmaktadır. Bir çok aile, öncelikle otomobil mi, yoksa ev mi satın alacağına karar vermekte zorlanmaktadır. Biz de bu konuda bir tercihte bulunmayacağız. Yaşam modeliniz, zevkiniz, tercihiniz hangisi ise, o karar sizin için en doğrusudur. Önemli olan otomobil satın almaya karar vermektir.

         Otomobil satın alıp almama kararı

Çok detaylı olup, etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Başlıcaları; gelir durumu, içinde bulunulan sosyo ekonomik statü, sosyal sınıf, yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve zevktir.

        

       Hangi marka, hangi model? Bu, zevke göre değişecektir.

         Hangi ödeme biçimi?  Peşin para ile satın alma her zaman daha avantajlı olup, taksitle satın almaya göre daha avantajlıdır. Bu nedenle sizin için uygun olan zaman bu kararınızı destekleyecek tasarrufu yapmaktır. Doğru seçimi yapmak; ihtiyaçlarınızı, alışveriş alternatiflerinizi ve finansal tercihlerinizi göz önünde bulundurmakla mümkündür.

         Sıfır kilometre, yeni bir oto mu, yoksa kullanılmış bir otomobil mi satın alınacak?Bu tamamen sizin tercihinize kalmış bir durumdur. Araçlar kullanıldıkça yıpranmakta, doğal olarak da eskimektedir. İkinci el bir otomobilin fiyatı daha uygun olmasına rağmen tamir ve bakım maliyeti daha fazla olabilir. Ancak geri satılması durumunda sıfır bir otomobili hiçbir zaman aldığınız fiyata satamazsınız. Oysa kullanılmış bir otoyu kullanıp birkaç ay içinde satmaya kalksanız çok az bir fiyat farkı ile satabilirsiniz. Özellikle piyasada yaygın olan birçok markanın ikinci el piyasası oluşmuş, yaklaşık fiyatları da herkes tarafından bilinmektedir. Burada reklam olmasın diye marka dan bahsetmiyorum, ancak özellikle yerli araçlarda ikinci el piyasası daha canlıdır.

        

Otomobili nereden satın alacağız?Sıfır kilometre için bu sorunun iki cevabı var. İlgili markanın bayisinden ya da otomobil galerilerinden. Bayiden satın aldığınızda kampanyalar, indirimler vb. den yararlanırsınız. Bazen de galeriler birçok markanın otomobilini ana bayilerden ıskontolu olarak satın almakta ve bunları bayi fiyatının bile altında satmaktadırlar. Bu iki grup arasındaki avantaj ve dezavantajlara bakıp, ona göre karar vermelidir.

         İkinci e otolar için satın alınacak birkaç yer bulunmaktadır. Otomobil galerilerinden, yeni oto bayilerinden-ikinci el satan ve sahibinden satın alınabilir. Ayrıca birçok ilde kurulan otomobil pazarları, gazete ilanları, internet siteleri de bu konuda iyi bir pazardır. Bu konuda ülkemiz çok gelişmiş durumdadır. Özellikle oto test merkezleri bu konuda çok iyi hizmetler sunmakta ve tüketici ile satıcı arasında hakemlik görevi görmektedir.

         Ayrıca tüketici dergilerinin otomobille ilgili bölümlerini okumak, televizyondaki otomobil programları da modelleri tanımanıza ve en iyi satın alma şekline karar vermenize yardım edecektir. Arkadaş ve yakın çevre de birinci el, en iyi bilgilerin alındığı yerlerdir. Yine son yıllarda nette tarama yaparak forumları okuyarak da birçok objektif bilgiler edinmek mümkündür.

         Otomobil, yüksek fiyatından dolayı pazarlık yaptığımız birkaç satın alma türünden biridir. Pazar karşılaştırmaları ile en iyi bilgiye ulaşabilirsiniz.  Eğer siz bu karşılaştırmaları yapmazsanız, söz konusu avantajı satıcılara vermiş olursunuz. Bu konuda nihai tüketici olarak yaptığımız en büyük hata; oto alırken küçük rakamlar üzerinde durmamamızdır. Bazen 100, 200 hatta 1000 TL bile önemsizmiş gibi görünebilir. Oysa bu rakamlar birçoğumuzun bir aylık maaşıdır.

 

Otomobil Satın Alırken Üzerinde Durulacak Kriterler

 

Motor

Otomobili almak için karar verme aşamasında motor özellikleri en çok üzerinde durulması gereken ve durulan bir faktördür.

         Motorlar hava soğutmalı ve su soğutmalı olarak ikiye ayrılır. Hava soğutmalı motorlar;silindirlerin ve silindir kapağının hava ile soğutulduğu motor tipidir. Silindirlerin ve silindir kapağının dışına, daha iyi soğutma sağlamak için ince hava kanatçıkları yapılmıştır. Günümüz modellerinde hava soğutmalı motorların kullanımı çok yaygın değildir. Daha çok su soğutma sistemi kullanılmaktadır.

Su soğutmalı motorlarda;soğutma su yardımıyla olur. Radyatör yardımı ile soğutulan su, motoru soğutmakta kullanılır.

         Motorlar, silindirlerinin diziliş şekline göre düz sıralı, V, W ve boxer olmak üzere dört gruba ayrılır.

         Düz sıralı motorda; silindirler aynı düzlem içindedir. Silindirlerin dizilişi otomobile göre yan veya dik olabilir. V motor;iki silindir sırasının V şeklindeki bir açı ile karşılıklı olan biçimidir. W motor tipi ise; iki V motorun iç içe geçmiş versiyonudur ve şu an VW modellerinde kullanılmaktadır. Boxer motorda ise;silindirler V motorda olduğu gibi iki düzlemdedir, fakat silindirler birbirine karşılıklı dizildiği için boxer adı verilir.

         Bunların haricinde Wankeladı verilen bir motor tipi vardır. Bu motorda silindir yoktur. Yaklaştığı duvarlarda patlama yaparak dev silindir bloğu içinde dönen yuvarlak kenarlı tek bir üçgen sistemden oluşur.

         Motorlarda modern sistemler denildiğinde ilk akla gelenler arasında supap sistemleri, yakıt püskürtme sistemleri ve güç artırım sistemleri göz önünde bulundurulmalıdır. Yeni teknoloji motorların birçoğu silindir sırası başına üstten çift eksantrikli ve silindir başına 4 supaplıdır. Bazı markalar supap sayısını 3 ve 5 olarak da kullanırlar.

         Supap zamanlaması kontrol sistemi, birçok otomobil markasınca kullanılmaya başlanan bir sistemdir. Bu şekilde daha çok güç ve daha az yakıt tüketimi sağlanır. Çok noktadan enjeksiyon ve direk enjeksiyon sistemi modern motorlarda kullanılan özelliklerdir. Böylece daha çevreci ve güçlü otomobiller piyasaya çıkmıştır.

         Motorlarda kullanılan turbo sistemleri, özellikle dizellerin benzinliler kadar bazen daha fazla performans sunmasını sağlar. Benzinli motorlarda ise turbo besleme, yüksek güç ve performans için kullanılmaktadır.

Motor seçeneği, tercihtir.  

 

         Şanzıman

         Yoğun olarak şehir içi kullanımda otomatik şanzıman sürücüye kolaylık getirir. Son teknoloji otomobillerde, otomatik ve manuel kullanım olanağı veren şanzıman sistemleri kullanılmaya başlanmıştır. Markalara göre steptronic, triptronic, easytronik gibi isimlere sahip olan bu şanzımanlar bir otomatikten beklenen konforu ve manuel şanzımandan beklenen sportifliği ve ekonomiyi sunabilir. Debriyaj pedalının olmayışı sürüşü daha zevkli kılar. Bazıları hiç geri kaçırmazken bazıları geri kaçırabilir. Bu konuda genel kanı otomatik şanzımanlı araçların daha fazla tüketim de bulunduğudur. Bunun için de eğer bu konuda hassassanız, ilgili markanın yakıt tüketimini araştırınız.  

         Performans

         Performans sizin için önemli ise otomobilin hızlanma değerlerini rakipleri ile karşılaştırın. Bunun için son hız ve 0-100 km/s hızlanma değerleri yeterli olacaktır. Tabi seçtiğiniz motorlar birbiri ile aynı hacimlerde olmalı.

 

         Yakıt Türü

         Her ekonomik kriz, otomobil piyasasında çalkantılara neden olur ve otomobil, ailenin en çok para harcayan bireyi olarak dikkat çeker. Bu yüzden otomobil alırken ekonomik değerleri göz önünde bulundurmalısınız.

         Çok fazla yola gidiyorsanız, daha az yakıt harcayan bir otomobil tercih etmeniz yararlı olur, uzun dönemde kar edersiniz.

         Garanti

         Uzun dönemde kar etmenizi sağlayacak bir diğer unsur ise garanti kapsamıdır. Otomobil almaya karar verdiğinizde listenizde benzer özelliklerde farklı markalardan otomobiller kaldığında en çok mekanik ve boya garantisini sunan markayı tercih edebilirsiniz.

 

Otomobile Sahip Olma (Mülkiyet) ve Kullanma Maliyeti

         

Otomobil satın alıp almamaya karar verdiğinizde ve harcamaları planlandığınızda sahip olma ve kullanma maliyeti hakkında bilgiye ihtiyaç duyarsınız. 

 

2018 yılı fiyatlarına göre; ortalama bir otomobilin (sıfır fiyatı 100.000 TL olan) bir yıllık 20.000 km kullanım için maliyeti; (ortalama 100 Km için 6 litre şehir için dışı karışık yakıt Benzinin litresi Nisan 2018 de 6 TL)

Benzin: 7200

20000 KM için iki bakım en az 750x2

                                                     Bakım: 1500

MSS Sigorta (TRAFİK) 800 ve kasko 1800-2000

                                                   Sigorta: 2800    

 

Toplam                                                 11.500

                                                    

 

 

Bu kurgu finansal maliyeti tam olarak içermez ve enflasyon için ayarlanmamıştır. Bu durumda böyle bir otomobil için sizin gerçek gideriniz, verdiğimiz örnekten fazla olacaktır. Bir otomobile sahip olma ve kullanma maliyetinizi hesaplayabilmek için Şekil 6,1’deki çalışma kâğıdını kullanarak, kendi otomobilinizin aşağıda belirtilen masraflarını hesaplayabilirsiniz. 

 

 

2018 Model bir oto için Harcamalar

 Harcamalarınız

Mülkiyet Maliyeti

Eskime…………………………………..

Sigorta maliyeti……………………….....   

Ruhsat ve satış vergisi…………………...      

Bakım masrafı…………………………...    

Ek maliyet……………………………….        

Park kirası……………………………….        

Faiz maliyeti                    

Yıllık mülkiyet maliyeti……………

Kullanma Maliyeti      

       Bakım dışı masraf ve tamiratlar…   

       Benzin…………………………..          

       Lastikler………………………...              

       Park ücreti………………………                                                          

  Yıllık kullanma maliyeti                   

Toplam mülkiyet ve kullanma maliyeti

 

  

     

 

ŞekilBir otomobilin yıllık mülkiyet ve kullanma maliyetini hesaplamak için çalışma sayfası

 

 

 

 

Mülkiyet Maliyeti

Kullanıma göre değişmeyen mülkiyet maliyeti saptanır. Otomobili ne kadar çok ya da az kullandığınız önemli değildir; çünkü bu harcamalar değişmeyecektir.

Mülkiyet maliyetinde;

  • Eskime,
  • Sigorta ve kasko,
  • Vergiler,
  • Bakım masrafı,
  • Servis-ek tamir maliyeti,
  • Park kirası ve
  • Faiz maliyeti  

 

Eskime:Zamanın geçişinden, mekanik ve fiziksel koordinasyonundan ve sürülen km’ den dolayı taşıtın pazar değerinde kaydedilen eskimedir. Farklı kullanımlarla olabilen eskime; her şeyden önce zamana ve yıla verilen tutundurma fiyatına bağlıdır.

Eskimeden dolayı otomobilin masrafları her yıl biraz daha artacaktır.  Otomobilin yaklaşık olarak yıllık eskime düzeyi; yaşına ve kullanma şekline bağlıdır. Satın aldığınız 100.000 TL’ lik yeni bir otonun eskime payı yaklaşık olarak yıllık 10.000 TL ve 15.000 TL’ lik  eski bir otonun 5.000 TL olacaktır. Fakat otoya sahip olunan süre uzadıkça ortalama yıllık eskime maliyeti daha da düşecektir.  Dolayısıyla otoya sahip olunduğu süre uzadıkça yıllık maliyet düşebilir. Diğer bir ifade ile, ilk yılda yeni bir otomobil değerinin %20’i, fakat ikinci yılın sonunda sadece %10’i kaybedilir. Dolayısıyla otonuza sahip olduğunuz yıl sayısı arttıkça eskime maliyeti azalacaktır.                 

 

         Sigorta: Sigorta maliyeti, aracın hangi amaçla ve nerede kullanıldığını kapsayan, sigorta miktar ve türüne bağlıdır. Ülkemizde otomobillerin bir, zorunlu trafik mali sorumluluk sigortası (TRAFİK) adı altında bir sigorta yaptırmak zorunlu olup, 2018 yılında bunun maliyeti  600-1000 TL dolayındadır. Bu sigorta sizin karşı tarafa verdiğiniz hasarları ödemektedir. Çok fazla bir hasar karşılama özelliği yoktur.

Kasko ise otonuza gelebilecek her türlü zararı tazmin etmeye yönelik olup, bu da otomobilin özellik ve fiyatına bağlı olarak değişmektedir.

         Ruhsat, Satış ve Otomobil Vergisi: Taşıt kayıt edildiğinde vergiye tabi olur.

         Bakım Listesi: Otomobil kullanıldıkça ve zamanla gerekli olan bakımlar mutlaka yaptırılmalıdır. 

         Aksesuar Maliyeti: Aksesuarlar, mekanik kullanımı etkilemeyen özelliklere eklenir. Bu gereçler genellikle kar lastiği için ekstra tekerlekleri, koruyucu zemin paspasını, koltuk kılıfını ve çöp kutusu gibi çeşitli eşyaları içerir.

         Park Kirası: Eğer park kirası ödüyorsanız, kira ödemelerini mülkiyet maliyeti olarak düşünmelisiniz.

         Faiz Maliyeti: Faiz maliyeti dendiğinde sizin oto taksitlerinizin faiz harcamaları ve varlığınızın bir kısmını oluşturan otonun değerinden dolayı kazanmadığınız faiz anlaşılır.

        

Kullanma Maliyeti

         Kullanma maliyetinde yer alan harcamalar, kullanıma göre değiştiği için değişken harcamalar olarak sınıflandırılır.

        

Bakım ve Bakım Dışı Tamirler: Fren balataları, karbüratörü elden geçirme, çarpmaları bertaraf etme gibi hizmetler, bakım dışı tamirler ve bakım olarak görülür. Aynı zamanda kayış, aydınlatma lambası, silecek ağzı tamirleri ve yıkama yağlama gibi harcama kalemleri en az ödeme kategorisini içerir. Garanti altında olan tamirler ve yedek parça temini için para ödenmez.

         Benzin, motorin ya da gaz: Bütün otolar için en temel harcamadır. Bir oto için yıllık 20.000 Km yol yapıldığı düşünüldüğünde; bir oto bir depo ile ortalama 600 Km yol yapsa ve deposu 60 Litre olsa maliyeti hesaplamak kolaydır.

         Yağ Tüketimi: Listede yağ değişimi, mülkiyet maliyetinin altına eklenir.

         Lastikler: Lastiklerinbeklenen ömrü 50.000– 60.000 Km arasındadır.

         Park Ücreti: Park kirası, özel veya ana yolları, tünelleri, köprüleri kullanmak için istenen ücret, park ücretinin kapsamında yer alır.

        

Toplam Mülkiyet ve Kullanım Maliyeti

 Sabit mülkiyet maliyeti ve değişken kullanım maliyeti toplandığında, arabanızın toplam maliyetine ulaşırsınız

 

Önemli not: Araç maliyetleri ya da sahip olma tamamen kişisel zevk ve tercihlerle ilgili olup, bizim amacımız tüketici olarak, neyi nasıl ne kadar maliyetle kullanmanız konusunda farkındalık yaratmaktır.